Góc Nhìn NEO79: Từ Trò Chơi Quán Rượu Đến Môn Thể Thao Toàn Cầu: Sự Trỗi Dậy Của Phi Tiêu
Một số người có thể vẫn xem nhẹ phi tiêu như một “trò chơi quán rượu được tô vẽ”, nhưng môn thể thao này đã tiến một chặng đường dài kể từ những ngày đầu tiên và phát triển thành một sự kiện mang tầm toàn cầu trong vài thập niên qua.
Sự phát triển ấy được thúc đẩy bởi hàng loạt tên tuổi lớn như Phil Taylor, Eric Bristow và Michael Van Gerwen — những người không chỉ thống trị môn thể thao này mà còn tạo nên vô số khoảnh khắc kịch tính, đáng nhớ trên vạch ném.
Những Ngày Đầu
Có nhiều giả thuyết về nguồn gốc của môn thể thao này, nhưng di sản của nó được cho là có liên hệ với môn bắn cung.
Theo cách gọi ngày nay, nhiều người vẫn gọi phi tiêu là “những mũi tên”, còn khu vực bia tròn với nhiều mức điểm khác nhau cũng cho thấy hai hoạt động này có mối liên hệ nội tại.
Henry VIII, một người đam mê bắn cung, được cho là đã được Anne Boleyn tặng một bộ “phi tiêu Biscay”; tuy nhiên, trò chơi dưới hình thức hiện tại chỉ thực sự trở nên phổ biến từ những năm 1900.
Trong những năm đầu thế kỷ 20, các trận đấu chỉ diễn ra tại quán rượu hoặc sau những cánh cửa đóng kín và hầu như không có khán giả, ngoài một vài khách quen vừa nhâm nhi bia vừa theo dõi.
Sự kiện chính thức đầu tiên là “News of the World Competition”, được tổ chức tại London vào cuối năm 1927 và thu hút khoảng 1.000 người đăng ký tham dự.
Không lâu sau đó, sự kiện được mở rộng và các giải đấu trực thuộc được tổ chức tại Yorkshire, Lancashire và Wales. Tuy nhiên, Chiến tranh thế giới thứ hai khiến giải đấu phải tạm ngừng vào cuối thập niên 1930.
Khi được tổ chức trở lại vào năm 1947, giải đấu đã được nâng lên quy mô toàn quốc và tiếp tục là giải phi tiêu hàng đầu của Vương quốc Anh trong 40 năm tiếp theo. Giải diễn ra liên tục cho đến năm 1990, khi Phil Taylor trở thành người cuối cùng nâng cao chiếc cúp tại Aston Villa Leisure Centre.
Thập Niên 1970
Phi tiêu vẫn chỉ thu hút một nhóm người hâm mộ tương đối nhỏ và ít được chú ý trong suốt thập niên 1950. Dù bắt đầu tạo được đà phát triển trong thập niên tiếp theo, phải đến những năm 1970, môn thể thao này mới thực sự được đưa ra ánh đèn sân khấu.
Năm 1972, ITV lần đầu tiên truyền hình News of the World Championships, giải đấu được tổ chức tại Alexandra Palace. British Darts Organisation [BDO] được thành lập vào năm 1973 và môn thể thao này nhanh chóng thu hút sự quan tâm của công chúng.
Khán giả truyền hình đổ xô theo dõi phi tiêu, đồng thời ngày càng có nhiều người bắt đầu chơi môn này tại các quán rượu địa phương.
Trong suốt thập niên đó, BDO đã làm việc không ngừng nghỉ để thu hút các nhà tài trợ và đài truyền hình, còn năm 1979 được xem là thời điểm tạo nên bước đột phá cho môn thể thao này. Tám triệu khán giả đã theo dõi John Lowe vô địch Embassy World Professional Darts Championship trong chương trình được phát sóng trên BBC.
Chiến thắng 5-0 giúp Lowe trở thành một trong những tên tuổi lớn nhất của làng phi tiêu. Ông nhanh chóng sánh vai cùng những nhân vật như Jocky Wilson, Alan Evans và Eric Bristow, người đã được nhắc đến ở trên.
Chương trình Indoor League của Yorkshire Television cũng đóng vai trò quan trọng trong việc nâng cao vị thế của môn thể thao này, thu hút hàng triệu khán giả miền Bắc say mê theo dõi những màn tranh tài diễn ra tại Leeds Irish Centre.
Sid Waddell được ghi nhận là người sáng lập chương trình, vốn được phát sóng cho đến năm 1979. Người con của vùng Northumberland sau đó trở thành một trong những giọng nói được yêu thích nhất trên truyền hình và nhanh chóng khẳng định vị thế bình luận viên quen thuộc tại World Championships.
Các Giải Phi Tiêu Truyền Hình Trong Thập Niên 1980
Nếu thập niên 1970 mở ra sự tăng trưởng bùng nổ về mức độ phổ biến, thì thập niên tiếp theo được xem là “Kỷ nguyên vàng” của phi tiêu trên truyền hình.
Tiếng hô “Một trăm tám mươi điểm” thường xuyên vang lên từ những chiếc TV trên khắp cả nước, bên cạnh những màn ngẫu hứng quen thuộc và lối miêu tả đầy màu sắc đặc trưng của Sid Waddell.
Khán giả bị cuốn hút bởi môn thể thao này, còn hình ảnh các tay ném hàng đầu nhấp một ngụm bia giữa những lượt ném càng làm tăng thêm bầu không khí đặc biệt của sự kiện.
Những người như Eric Bristow và Jocky Wilson sở hữu cá tính rất rõ nét cùng các biệt danh phù hợp, khiến họ càng được đông đảo người hâm mộ yêu mến.
“The Crafty Cockney” giành ba chức vô địch World Championship liên tiếp từ năm 1984 đến 1986 và rất thích thú với hình tượng một gã trai đường phố láu lỉnh của mình. Ông là một trong những tay ném phi tiêu đầu tiên được mọi nhà biết đến và sau này còn dìu dắt nhiều ngôi sao tương lai, trong đó có Phil Taylor.
BDO World Championships
BDO World Championships ra đời vào năm 1978, với kỳ tổ chức đầu tiên diễn ra tại một hộp đêm ở Nottingham. Giải từng được tổ chức trong thời gian ngắn tại Stoke trước khi chọn Frimley Green thuộc Surrey làm địa điểm lâu dài.
Chính tính khó đoán của giải đấu đã thu hút lượng khán giả khổng lồ mỗi năm. Chiến thắng của Keith Deller trước Eric Bristow vào năm 1983 vẫn được xem là một trong những câu chuyện về kẻ yếu lật đổ ứng viên hàng đầu vĩ đại nhất lịch sử thể thao.
Paul Lim cũng là một trong những tay ném được yêu thích nhất thường xuyên góp mặt tại World Championships. Năm 1990, tay ném người Mỹ gốc Singapore đã thực hiện loạt chín phi tiêu hoàn hảo đầu tiên trong lịch sử giải đấu để nhận thêm 50.000 bảng tiền thưởng.
Cuộc Chia Rẽ
Sau thành công ban đầu, BDO gặp khó khăn trong việc duy trì đà phát triển vào cuối thập niên 1980 và nhiều tay ném được cho là không hài lòng vì phi tiêu quá ít được truyền hình trực tiếp.
Phi tiêu đang trải qua một giai đoạn khô hạn và cần phải có sự thay đổi.
Mọi chuyện lên đến đỉnh điểm vào năm 1989, khi 16 tay ném hàng đầu tách khỏi BDO để thành lập WDC [World Darts Council], tổ chức sau này được đổi tên thành PDC [Professional Darts Corporation].
Năm 1993, Sky Sports, khi ấy vẫn còn là một tên tuổi tương đối mới trên thị trường, quyết định đặt niềm tin vào một vài sự kiện của WDC và ký thỏa thuận phát sóng World Matchplay cùng World Championships.
Sky Sports đã thu hút lượng khán giả đáng kể nhờ chương trình truyền hình Premier League và đây có vẻ là một bước đi hợp lý đối với tổ chức này. Có 24 tay ném tham dự kỳ WDC World Championships đầu tiên.
Trong khi đó, BBC tiếp tục phát sóng phiên bản của BDO, còn Bobby George dẫn đầu cuộc hồi sinh của tổ chức quản lý đang gặp khó khăn này. Người hâm mộ cá cược phi tiêu thực sự có vô số lựa chọn.
Vươn Ra Sân Khấu Thế Giới
Bất chấp khởi đầu khiêm tốn với tư cách một trò chơi trong quán rượu, phi tiêu vẫn tiếp tục được yêu thích rộng rãi hơn nhờ hàng loạt tên tuổi và cá tính nổi tiếng.
Trong thập niên 1990 và những năm 2000, phi tiêu được truyền hình nhiều hơn bao giờ hết, còn số lượng giải đấu không ngừng gia tăng khi Grand Slam of Darts và UK Open gia nhập danh sách ngày càng dài.
Phil Taylor thống trị môn thể thao này trong nhiều năm và trở thành cái tên được mọi nhà biết đến. Dù không được tất cả mọi người trong giới yêu mến, tài năng của tay ném đến từ Stoke chưa bao giờ bị nghi ngờ và ông đã thu hút người hâm mộ trên toàn thế giới.
Cùng với việc mở rộng bản quyền truyền hình, các tay ném đến từ Australia, Áo, Bỉ và Hà Lan nhanh chóng góp mặt trong lực lượng vận động viên ngày càng đông đảo. Sự ra đời của World Series of Darts, rồi sau đó là US Open, cũng giúp môn thể thao này thâm nhập thị trường Mỹ.
Premier League of Darts là một trong những giải đấu mới nhất được bổ sung vào lịch thi đấu và cũng là một trong những sự kiện thể thao được yêu thích nhất trên Sky.
Diễn ra vào tối thứ Năm hằng tuần từ tháng 2 đến tháng 5, giải đấu gần đây đã mở rộng sang Rotterdam và Berlin, đồng thời các kế hoạch tiến tới những địa điểm xa hơn hiện cũng đang được cân nhắc.
Thập Niên 2010
Michael Van Gerwen là cái tên mới nhất thống trị môn thể thao này, và thành công của anh càng đáng chú ý khi xét đến khối lượng di chuyển mà các tay ném hiện phải đáp ứng.
Tay ném người Hà Lan đã nghỉ thi đấu một tháng vào năm 2017 sau khi con gái chào đời, bởi anh cho rằng việc tiếp tục theo đuổi lịch đấu trong khi có con mới sinh ở nhà là điều không thể duy trì lâu dài.
Những cá tính đầy màu sắc như Peter Wright và Gary Anderson vẫn thường xuyên thi đấu cho PDC, trong khi những tay ném như Glen Durrant tiếp tục tranh tài tại các sự kiện của BDO.
Người hâm mộ có thể xem trực tuyến các luồng phát sóng và hình ảnh từ những giải đấu, còn người dùng mạng xã hội cũng có thể cập nhật tin tức về các tay ném yêu thích của mình mỗi ngày.
Dù phi tiêu không thường xuyên xuất hiện trên các kênh truyền hình đại chúng, những sự kiện như Premier League of Darts vẫn thu hút lượng khán giả đáng kể và việc trực tiếp tham dự một trong những sự kiện này thực sự là một trải nghiệm đặc biệt. Nhiều địa điểm tổ chức trong năm 2018 đã bán được hơn 10.000 vé và môn thể thao này tiếp tục đạt những con số cao hơn mức trung bình.
Tham dự một trong những đêm thi đấu ấy đã trở thành sự kiện thường niên đối với người hâm mộ phi tiêu, còn World Championships cũng thu hút không ít người đến vui chơi trong mùa lễ hội tại Bắc London. Phi tiêu đã chuyển mình từ một chương trình quen thuộc trên truyền hình vào các buổi chiều cuối tuần thành một hoạt động giải trí buổi tối vô cùng náo nhiệt và thú vị.
Người hâm mộ hiện có nhiều cơ hội hơn bao giờ hết để tận mắt chứng kiến các tay ném yêu thích, còn môn thể thao này vẫn liên tục sản sinh những cá tính được công chúng mến mộ nhờ các màn thể hiện trên sân khấu.
Phi tiêu đã tiến một chặng đường dài trong 40 năm qua, nhưng môn thể thao này thực sự đã vượt qua thử thách của thời gian. Với lịch thi đấu dành cho khán giả trực tiếp ngày càng mở rộng, phi tiêu đã thực sự trở thành một sự kiện toàn cầu.
Với hệ thống luật tương đối đơn giản, phi tiêu luôn tự hào là môn thể thao khá dễ tiếp cận đối với đông đảo công chúng và vẫn đang tiếp tục phát triển ngày càng mạnh mẽ.
Cập nhật lúc 2026-07-17 08:24